Leonardo da Vinči, čuveni italijanski polimat i autor slike Mona Liza, imao je sofisticirano geometrijsko razumevanje koje je daleko prevazilazilo njegovo vreme.
Da bi nacrtao Vitruvijevog čoveka 1490. godine, ilustraciju „idealnog“ ljudskog tela. ovaj renesansni genije je možda koristio matematički odnos koji nije formalno definisan sve do 19. veka. To je jedna od najprepoznatljivijih slika svih vremena, a ipak više od 500 godina niko nije mogao da objasni zašto je da Vinči izabrao baš te specifične proporcije za ruke i noge - piše Nova.
Skriveni detalj u preponama može biti ključ
Rori Mek Svini, zubar iz Londona, otkrio je ključni, skriveni detalj smešten u preponama Vitruvijevog čoveka: jednakostranični trougao, za koji veruje da može da objasni „jedno od najanaliziranijih, a i dalje najzagonetnijih dela u istoriji umetnosti.“
Vitruvijev čovek delimično je inspirisan spisima rimskog arhitekte Vitruvija, koji je tvrdio da savršeno ljudsko telo treba da se uklopi u krug i kvadrat. Da Vinčijev crtež koristi kvadrat da precizno obuhvati „krstasti stav“, sa ispruženim rukama i skupljenim nogama. Krug, sa druge strane, obuhvata stav u kojem su ruke podignute, a noge raširene. Popularna teorija kaže da je da Vinči koristio zlatni presek kao osnovu za proporcije Vitruvijevog čoveka, ali se mere ne poklapaju sasvim.
Prema Mek Sviniju, „rešenje ove geometrijske misterije bilo je skriveno naočigled.“
Da Vinčijeve beleške otkrivaju trag
„Ako raširiš noge… i podigneš ruke tako da ti ispruženi prsti dodiruju liniju vrha glave… prostor između nogu biće trougao sa jednakim stranicama“, napisao je da Vinči u beleškama uz crtež Vitruvijevog čoveka.
Kada je Mek Svini izračunao dimenzije tog trougla, došao je do odnosa širine između stopala i visine pupka od oko 1,64 do 1,65.
Taj odnos je veoma blizak tetraedarskom odnosu od 1,633 – geometrijski oblik jedinstvene ravnoteže, koji je zvanično utvrđen tek 1917. godine.
Taj odnos koristi se, između ostalog, za određivanje najefikasnijeg načina pakovanja sfera. Na primer, ako se četiri sfere postave u obliku piramide, odnos visine prema osnovi (mereno od njihovih centara) biće 1,633.
Veza sa stomatologijom i univerzalnim zakonima
Moguće je da je Mek Svini prepoznao značaj tog broja zbog sličnog geometrijskog principa koji se koristi u stomatologiji. Bonvilov trougao, koji se koristi u anatomiji ljudske vilice od 1864. godine, određuje optimalnu poziciju za funkciju vilice – i njegov odnos je takođe 1,633. Mek Svini ne veruje da je to slučajnost.
Poput minerala, kristala i drugih bioloških sistema u prirodi, smatra da se i ljudska vilica spontano organizuje u tetraedarske geometrije koja daje najbolju mehaničku efikasnost.
Ako se ovaj odnos ponavlja na različitim delovima tela, Mek Svini smatra da je to zato što je „ljudska anatomija evoluirala u skladu sa geometrijskim principima koji upravljaju optimalnim prostornim rasporedom u celom univerzumu.“
Da Vinči – prorok geometrijskih zakona prirode?
Ako je Mek Svini u pravu, to znači da je da Vinči, crtajući Vitruvijevog čoveka, možda nesvesno otkrio jedan univerzalni princip.
„Isti geometrijski odnosi koji se pojavljuju u savršenim kristalnim strukturama, biološkoj arhitekturi i Fulerovim koordinatnim sistemima, izgleda da su urezani i u proporcije ljudskog tela“, piše Mek Svini, „što sugeriše da je Leonardo naslutio fundamentalne istine o matematičkoj prirodi same stvarnosti.“
Da li će se naučnici složiti sa ovom teorijom, ostaje da se vidi. Ali činjenica da je da Vinči u svojim beleškama spomenuo jednakostranični trougao sugeriše da ono što se nalazi između nogu Vitruvijevog čoveka – nije nimalo slučajno.
Leonardo da Vinči
